goal-12-responsible-consumption-and-production – MUNA Sustainable Development Goals (SDGs)

MU-SDGs Case Study*	การพัฒนาผลิตภัณฑ์ “วัสดุเม็ดดินเผา” เพื่อเพิ่มมูลค่าดินตะกอนบึงบอระเพ็ดและวัชพืชน้ำ (EcoPopper)
ผู้ดำเนินการหลัก*	1. ผศ.ดร. ปัณฑารีย์ แต้ประยูร 2. นายธนากร จันหมะกสิต 3. นางสาวสุภามณี ไชยสอน 4. นายกฤตเมธ อุสาหะการี	ส่วนงานหลัก	โครงการจัดตั้งวิทยาเขตนครสวรรค์ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้แก่ 1. หลักสูตรเกษตรยั่งยืนเพื่อสุขภาพและการประกอบการ 2. ศูนย์วิจัยและบริการวิชาการ 3. หน่วยวิจัยการใช้ประโยชน์ทางการเกษตรและสิ่งแวดล้อม
ผู้ดำเนินการร่วม		ส่วนงานร่วม
เนื้อหา*	โครงการนี้มีจุดเริ่มจากการเรียนการสอนรายวิชาวิทยาศาสตร์การผลิตพืช/นวัตกรรมเกษตร ที่ให้นักศึกษาออกแบบโครงงานนวัตกรรมเพื่อชุมชน โดยเน้นการแก้ปัญหาเชิงพื้นที่และการสร้างมูลค่าเพิ่มจากทรัพยากรที่มีอยู่ในท้องถิ่น พื้นที่บึงบอระเพ็ด เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีตะกอนดินสะสมจำนวนมาก และเผชิญปัญหาวัชพืชน้ำ เช่น ผักตบชวา ซึ่งรบกวนระบบนิเวศและการประมง นักศึกษาได้ใช้โจทย์จริงนี้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ เม็ดดินเผา (EcoPopper) ที่ผลิตจากดินตะกอนผสมกับวัชพืชน้ำ เผาให้ได้เม็ดดินเบา มีคุณสมบัติซึมซับน้ำและอากาศ เหมาะสำหรับการเพาะปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ ผลลัพธ์ของโครงการ • นักศึกษาได้ฝึกทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม (innovation-based learning) และการเรียนรู้จากปัญหาจริง (problem-based learning) • ได้ผลิตภัณฑ์ต้นแบบเม็ดดินเผาที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ทดแทนวัสดุเพาะปลูกที่ต้องนำเข้า เช่น ฟองน้ำปลูกผัก • สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับวัสดุเหลือใช้ (sediment & weeds) ตอบโจทย์ BCG economy และ SDG • สามารถต่อยอดเป็นธุรกิจชุมชนหรือสตาร์ทอัพของนักศึกษาในอนาคต ประโยชน์ต่อสังคม • ลดปัญหาวัชพืชน้ำในบึงบอระเพ็ด • เพิ่มมูลค่าทรัพยากรท้องถิ่น • สร้างต้นแบบการเรียนรู้เชิงนวัตกรรมและผู้ประกอบการรุ่นใหม่
SDGs หลักที่สอดคล้องกับกิจกรรม*	SDGs12	เป้าประสงค์ย่อยใน SDG หลัก*	12.4, 12.5
SDGs อื่น ๆ ที่สอดคล้อง	SDGs13,14,15,4	เป้าประสงค์ย่อยใน SDG อื่นๆ	13.2, 14.1, 15.1, 15.3, 4.7
Links ข้อมูลเพิ่มเติม *
	https://www.facebook.com/share/v/1YN9vRsSRp/

MU-SDGs Strategy*	ยุทธศาสตร์ที่ 4,2
Partners/Stakeholders*	1. นักศึกษาหลักสูตรเกษตรยั่งยืนเพื่อสุขภาพและการประกอบการ 2. ศูนย์วิจัยและบริการวิชาการ ม.มหิดล วิทยาเขตนครสวรรค์ 3. ชุมชนรอบบึงบอระเพ็ด และเกษตรกรผู้ปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ 4. กลุ่มเครื่องปั้นดินเผาบ้านมอญ นครสวรรค์
ภาพประกอบ (3-5 ภาพ)*
Key Message*	“จากตะกอนดินและวัชพืชน้ำ สู่การสร้างมูลค่าเพิ่มเม็ดดิน EcoPopper” “โครงงานนักศึกษา = การเรียนรู้จริง + การสร้างนวัตกรรม” “เพิ่มคุณค่าท้องถิ่น ตอบโจทย์ SDGs และการพัฒนาอย่างยั่งยืน”
ตัวชี้วัด THE Impact* Rankings ที่สอดคล้อง	12.4.1, 12.5.1, 4.7.1, 15.3.1

MU-SDGs Case Study*	การทำนาคาร์บอนต่ำในวิทยาเขตนครสวรรค์ : ต้นแบบเกษตรลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและฟื้นฟูระบบนิเวศ
ผู้ดำเนินการหลัก*	นายธนากร จันหมะกสิต	ส่วนงานหลัก	ศูนย์วิจัยและบริการวิชาการ
ผู้ดำเนินการร่วม	1. ผศ.ดร. ปัณฑารีย์ แต้ประยูร 2. น.ส. วิมลรัตน์ อัตถบูรณ์ 3. นายประยูร แตงทรัพย์ 4. รศ.ดร. สมพงศ์ โอทอง	ส่วนงานร่วม	1. หน่วยวิจัยการใช้ประโยชน์ทางการเกษตรและสิ่งแวดล้อม ม.มหิดล วิทยาเขตนครสวรรค์ 2. กลุ่มผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวสามมัคคีพันธุ์ข้าว
เนื้อหา*	การทำนาแบบดั้งเดิมในหลายพื้นที่ของประเทศไทยมักใช้วิธี “แช่น้ำตลอดฤดู” และมีการเผาตอซังหลังเก็บเกี่ยว ซึ่งเป็นแหล่งปล่อยก๊าซเรือนกระจกสำคัญ ได้แก่ มีเทน (CH₄) และไนตรัสออกไซด์ (N₂O) ส่งผลต่อภาวะโลกร้อนและคุณภาพอากาศ โครงการนี้จึงมุ่งพัฒนาระบบ “การทำนาคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Rice Farming)” เพื่อเป็นต้นแบบการผลิตข้าวที่ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และสร้างองค์ความรู้ที่สามารถถ่ายทอดสู่เกษตรกรในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่างได้ ภายใต้พื้นที่สาธิตของศูนย์วิจัยและบริการวิชาการ โครงการจัดตั้งวิทยาเขตนครสวรรค์ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้จัดทำ “แปลงนาข้าวคาร์บอนต่ำต้นแบบ” ขนาด 1 ไร่ เพื่อทดสอบแนวทางการจัดการน้ำแบบเปียกสลับแห้ง (Alternate Wetting and Drying: AWD) ร่วมกับการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน และการใช้ฟางข้าวหมักแทนการเผา กิจกรรมหลักและแนวทางดำเนินงาน • วิเคราะห์ดินและวางแผนการจัดการธาตุอาหารพืชตามค่าวิเคราะห์ • ใช้ระบบ AWD โดยติดตั้งท่อวัดระดับน้ำและควบคุมรอบการให้น้ำ • เปรียบเทียบผลผลิตและการปล่อยคาร์บอนกับแปลงนาทั่วไป • ประเมินอัตราการปล่อยก๊าซ CH₄ และ N₂O จากการทำนา • ถ่ายทอดองค์ความรู้ให้นักศึกษาและเกษตรกรในพื้นที่รอบวิทยาเขต ผลลัพธ์และประโยชน์ • ลดการใช้น้ำในการทำนาได้กว่า 30% • ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลง 25–40% เมื่อเทียบกับแปลงทั่วไป • ฟื้นฟูสุขภาพดินและเพิ่มอินทรียวัตถุจากการหมุนเวียนฟางข้าว • เป็นพื้นที่ต้นแบบด้าน “Green Campus & Sustainable Agriculture” ของมหาวิทยาลัย • ขยายผลเชื่อมโยงกับชุมชนรอบบึงบอระเพ็ดและเครือข่ายนิคม NEXT
SDGs หลักที่สอดคล้องกับกิจกรรม*	SDGs13	เป้าประสงค์ย่อยใน SDG หลัก*	13.2
SDGs อื่น ๆ ที่สอดคล้อง	SDGs2,12,15	เป้าประสงค์ย่อยใน SDG อื่นๆ	2.4, 12.4, 12.5, 15.1, 3.9
Links ข้อมูลเพิ่มเติม *
	https://www.facebook.com/share/p/1D69jw3Ga9/ https://www.facebook.com/share/17bUtPSPRo/ https://www.facebook.com/share/v/17Ds3NgokT/

MU-SDGs Strategy*	ยุทธศาสตร์ที่ 2,3
Partners/Stakeholders*	1. ศูนย์วิจัยและบริการวิชาการ ม.มหิดล วิทยาเขตนครสวรรค์ 2. เครือข่ายเกษตรกรพื้นที่รอบบึงบอระเพ็ด 3. กลุ่มผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวสามมัคคีพันธุ์ข้าว 4. หน่วยงานสิ่งแวดล้อมและการเกษตรระดับจังหวัด
ภาพประกอบ (3-5 ภาพ)*
Key Message*	ต้นแบบนาคาร์บอนต่ำ มหิดลนครสวรรค์” “ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพิ่มความยั่งยืนให้ระบบเกษตร” “สร้างองค์ความรู้จากแปลงจริง สู่ชุมชนคาร์บอนต่ำในอนาคต”
ตัวชี้วัด THE Impact* Rankings ที่สอดคล้อง	2.4.1, 13.2.1, 12.4.1, 12.5.1, 15.1.1